طريق ساختن شربت اسطوخودوس اين است : اسطوخودوس ، ده مثقال ؛ عود الصليب ، باديان ، بيخ باديان ، گاو زبان ، اصل السوس ، پرسياوشان از هريك ، پنج مثقال ؛ پوست بيخ كرفس ، تخم كرفس ، تخم خطمى ، گل بنفشه ، گل سرخ ، از هريك ، سه مثقال ؛ مويز منقى و سپستان از هريك ، سى دانه ؛ اجزا را بخيسانند و بجوشانند و صاف نمايند و با دويست مثقال شكر يا قند سفيد به قوام آورند . و اگر بعد از شش روز از خوردن شربت اسطوخودوس و ايارج فيقرا يا حبّ شبيار يا يكى از مسهلاتى كه در تبهاى بلغمى مذكور خواهد شد ، هر يك به همان دستور مذكور ميل نمايند هم ، شايد . و اگر سبب صداع ، بخارات معده باشد علامت آن ، اين است كه شدت و ضعف صداع ، تابع حال معده است . و اگر قوتهاى معده به حال خود است ، صداع تخفيف دارد . و اگر ضعف از هضم يا ساير قوتهاى معده است ، شدت مىنمايد . و بالجمله هرگاه ناخوشى در معده است ، صداع به هم مىرسد يا شدت مىنمايد . و هرگاه حال معده بر مجراى طبيعى است ساكن مىشود . علاج آن : خوردن اطريفل صغير است به قدر سه مثقال يا چهار مثقال در آخر شب و خوردن آمله پرورده با طباشير يا مصطكى . و به حسب مزاج اگر هاضمه بسيار ضعيف باشد ، به قدر يك مثقال نوشداروى هندى بر روى غذا ميل نمايند و مراعات معده نمايند . و اگر خلط غالبى در معده باشد ، به قدر يك مثقال و نيم ايارج فيقرا يا دو مثقال اطريفل صغير ميل نمايند و اگر محتاج به تكرار باشد يك روز در ميان به همين دستور ميل نمايند . طريق ساختن اطريفل صغير اين است : پوست هليلهء زرد ، پوست هليلهء كابلى ،